First National Congress of Wildlife Diseases & Conservation

42781836 (021)

حفاظت از آخرین جمعیت باقیمانده یوز آسیایی در ایران

2019/08/08

یوزپلنگ آسیایی به شدت در خطر انقراض است. پراکندگی کنونی آن محدود به اكوسيستم‌هاي خشك فلات مركزي ایران است. احمدی و همکاران (2017)، در مقاله‌ای تحت عنوان ” ترکیب مطلوبیت چشم انداز و اتصال زیستگاه به منظور حفاظت از آخرین جمعیت باقیمانده یوز آسیایی در ایران”*، بر اساس تمام داده‌های تائید شده حضور یوز آسیایی در ایران، زيستگاه‌های مطلوب این گونه را مورد بررسی قرار دادند. میانگین اهمیت متغیرها در مدل نشان داد که فراهم بودن طعمه، شاخص ردپای انسانی، زبری سطح زمین، تراکم روستاها و وجود اراضی مرتعی با تراکم کم، بیشترین اهمیت را در انتخاب زیستگاه یوز دارند. همپوشانی نقشه‌ها به منظور دست‌یابی به مساحت مطلوب زیستگاه نشان داد که 40.5% از فلات مرکزی ایران مطلوبیت زیستگاهی برای حضور یوز را دارا می‌باشد.

ترکیب مطلوبیت چشم انداز و اتصال زیستگاه به منظور حفاظت از آخرین جمعیت باقیمانده یوز آسیایی در ایران*

یوزپلنگ آسیایی ، Acinonyx jubatus venaticus، یک گربه بزرگ به شدت در خطر انقراض (Cr) است. این گونه از گستره وسیعی از محدوده تاریخی خود در سراسر جنوب غربی آسیا ناپدید شده و پراکندگی کنونی آن محدود به اكوسيستم‌هاي خشك و فراخشک فلات مركزي ایران است. در ارتباط با توزيع زيستگاه‌های مطلوب این گونه اطلاعي زیادی در دست نيست.

مطالعه نظامی و همکاران (2017)*، که براساس تمام داده‌های تائید شده حضور یوز آسیایی در ایران در طول 14 سال صورت گرفته است، تلاشی برای درک الگوهای توزیع جهانی گونه‌ها در ایران است. در این مطالعه روشی که ارائه شده است، ترکیبی از نظریه‌های SDM، تئوری گراف و مدارها بمنظور 1- شناسایی زیستگاه‌های مطلوب و زیستگاه‌های هسته‌ای باقی مانده برای یوزپلنگ، 2- ارزیابی مهمترین عوامل محیطی که بر توزیع آنها تاثیر می‌گذارد، 3- ارزیابی نفوذپذیری چشم انداز در میان زیستگاه‌های هسته‌ای و 4- اولویت‌بندی زیستگاه‌های هسته‌ای و ارتباطات آن‌ها بر اساس مشارکت در حفاظت دراز مدت ارتباط بین زیستگاه‌هاست.

نتایج مدلسازی این تحقیق، نشان‌ دهنده مطلوبیت زیستگاهی فلات مرکزی ایران برای یوز است. میانگین اهمیت متغیرها در مدل نشان داد که فراهم بودن طعمه، شاخص ردپای انسانی، زبری سطح زمین، تراکم روستاها و وجود اراضی مرتعی با تراکم کم بیشترین اهمیت را در انتخاب زیستگاه یوز دارند. تحلیل منحنی‌های پاسخ نشان داد که بیشترین احتمال حضور یوزپلنگ در مناطقی با بیشترین دسترسی به طعمه است. اثر متغیرهای انسانی (به عنوان مثال شاخص ردپای انسان و تراکم روستا) نشان داد که با افزایش حضور انسان، احتمال حضور یوز کاهش شدید خواهد یافت. همپوشانی نقشه‌های حضور / عدم حضور به منظور دست‌یابی به مساحت مطلوب زیستگاه نشان داد که 40.5% از فلات مرکزی ایران مطلوبیت زیستگاهی برای حضور یوز را داراست. بر این اساس، 59.5% از منطقه مورد مطالعه در مدل‌های توزیع، نشان دهنده عدم مطلوبیت زیستگاهی است.

براساس نتایج، پنج لکه زیستگاهی هسته شناسایی شد که از حداکثر مطلوبیت برای زیست یوز برخوردار هستند. مجموع زیستگاه‌های مطلوب شناسایی شده در فلات مرکزی ایران مساحتی بالغ بر 49/144/5 کیلومتر مربع را شامل می‌شوند. تجزیه و تحلیل اتصال لکه‌های زیستگاهی، درحالی که نفوذپذیری قوی در میان جمعیت‌های جنوبی و شمالی وجود دارد، نشان دهنده اتصال محدود بین این دو محدوده زیستگاهی است. لذا چنین نتیجه‌گیری شد که محدوده‌های بینابینی زیستگاه‌ها از مطلوبیت پائینی برخوردار هستند.

تجزیه و تحلیل اولویت‌بندی ارتباطات بین زیستگاه‌ها نشان داد که بر اساس اندازه زیستگاه‌های اصلی، زیستگاه‌های دره انجیر، عباس آباد و نایبندان به ترتیب اهمیت، مهمترین لکه‌های زیستگاهی برای حفظ اتصال زیستگاه‌ها هستند. با این وجود، نتایج نشان داد که برای هر دو مناطق زیستگاه‌های لکه‌ای و کریدورها، این ارتباط بیشتر با ویژگی آن‌ها بستگی داشته و فاصله بین آنها چندان مطرح نیست.

مدل توزیع مجموعه یوزپلنگ آسیا و پیش بینی باینری انباشته شده بر اساس مدل های توزیع مناسب / نامناسب توزیع شده برای شناسایی زیستگاه های اصلی یوزپلنگ آسیایی استفاده می شود.

* Ahmadi, M., Nezami-Balouchi, B., Jowkar, H., Hemami, M.R., Fadakar, D., Malakouti-Khah, Sh., Ostrowski, S. 2017. Combining landscape suitability and habitat connectivity to conserve the last surviving population of cheetah in Asia. 2017. Diversity and Distributions; 23:592–603

پوستر همایش
برگزار کنندگان
صندوق ملی محیط زیست
پژوهشکده محیط زیست و توسعه پایدار
همکاران
حامیان

    لورم ایپسوم متن ساختگی با تولید سادگی نامفهوم از صنعت چاپ و با استفاده از طراحان گرافیک است. چاپگرها و متون بلکه روزنامه و مجله در ستون و سطرآنچنان که لازم است و برای شرایط فعلی تکنولوژی مورد نیاز و کاربردهای متنوع با هدف بهبود ابزارهای کاربردی می باشد. کتابهای زیادی در شصت و سه درصد گذشته، حال و آینده شناخت.

    آدرس

    تهران، خیابان اسدآبادی، کوچه چهلم، پلاک 4 ...

    تلفن

    +12 (0) 345 678 9

    ایمیل

    info@company.com